Wat hebben zink, seks en verkoudheid met elkaar te maken?!

De ‘R’ is voorlopig nog niet uit de maand, de kou en sneeuw zijn nog niet uit de lucht en de krokussen komen hier en daar slechts aarzelend uit de grond. Dus is het goed om te weten hoe je je weerstand kunt ondersteunen. Wist je dat zink een essentiële rol speelt voor ons immuunsysteem?!

Vorige week was op nu.nl te lezen dat uit onderzoek blijkt, dat het nemen van siroop of tabletten waar zink in zit de duur van verkoudheid kan verkorten, of verkoudheid zelfs kan voorkómen. Zink speelt inderdaad een belangrijke rol binnen ons immuunsysteem, o.a. omdat het noodzakelijk is voor de aanmaak van immunotransmitters (communicatiestoffen binnen het immuunsysteem) die actief worden bij verkoudheid en ziekte. Zink is daarnaast in het lichaam betrokken bij heel veel processen: onder andere bij het vormen van de celmembranen (celwand) van alle cellen in het lichaam, celgroei en celdifferentiatie en zo ook zeer belangrijk bij wondgenezing.

 Belangrijke factoren die een rol spelen bij een hoger zinkverbruik:

–          Roken
–          Hoog alcoholgebruik
–          Verwonding
–          Infecties
–          Intensieve sportbeoefening
–          Chronische aandoeningen
En, om hier op de titel terug te komen: Frequente seks (voor mannen).
Een man verliest gemiddeld 3-4 mg zink per ejaculaat, dus het regelmatig hebben van seks kan leiden tot een lage zinkspiegel in het lichaam. Omdat het lichaam niet uit opgeslagen bronnen kan putten (anders dan bij vetten of eiwitten heeft het lichaam geen opslagmogelijkheid voor zink, dus inname is dagelijks nodig) is het voor mannen nog belangrijker om te letten op voldoende zinkinname. Let daarom op de signalen die kunnen duiden op een tekort:

–          Witte vlekken op de vingernagels
–          Verminderde smaak en reuk
–          Haaruitval
–          Verminderde weerstand (vaak/lang verkouden)
–          Wonden genezen langzaam
–          Aften

Bronnen van zink zijn:
Eiwitrijk voedsel: oesters  (maar let op zware metalen), rood vlees, vis en gevogelte, eidooier.
Plantaardig voedsel: hele granen, peulvruchten, pompoenpitten, sesamzaad en (pecan)noten.

Het blijkt moeilijk om zelfs uit een gezond voedingspatroon voldoende zink binnen te krijgen; mede doordat zink (net als selenium) steeds minder voorkomt in onze bodem en daardoor ook minder in ons eten terechtkomt. Een vegetarisch voedingspatroon en/of een voedingspatroon dat rijk is aan frisdrank, kant-en-klaarproducten en arm is aan eiwitten en noten is een risicofactor voor het ontwikkelen van een zinktekort.

Als je wilt zorgen voor voldoende zink, zet dan meer zinkrijke producten op je menu. Mocht je daarnaast willen overgaan tot het ondersteunen van de zinkhoeveelheid door middel van zinktabletten, dan is de binding zinkmethionine optimaal opneembaar voor het lichaam. Wees wel bewust dat een teveel aan zink schadelijke gevolgen kan hebben voor het lichaam. Raadpleeg een deskundige voor aanschaf en gebruik van een supplement.

(Bronnen: nu.nl en naturafoundation)

Zoetstoffen: calorie-arm of dikmakers?

Ik kom de laatste tijd steeds vaker mensen tegen die zoetjes gebruiken in hun koffie of thee of die light-frisdrank drinken. Maar wist je dat zoetstoffen een averechts effect hebben?

Suiker bevat calorieën, dat wel, maar geeft bij inname ook een signaal naar de hersenen. Op een gegeven moment wordt er een ‘verzadigingswaarde’ bereikt en geven je hersenen het signaal terug “stoppen met eten”. Uit verschillende onderzoeken blijkt, dat zoetstoffen deze uitwisseling met de hersenen niet teweegbrengen, oftewel dat het verzadigingsgevoel niet bereikt wordt. Ons lichaam weet eigenlijk niet goed wat het nou aanmoet met deze zoetstoffen.

Een van de onderzoeken die is gedaan, is twee groepen ratten zoet water te geven: de ene groep kreeg suikerwater te drinken, de andere kunstmatig gezoet water. Daarna kregen ze te eten. De ratten die zoetstof-water hadden gedronken, bleken veel meer te eten dan de andere groep en na verloop van tijd dikker te zijn/veel overgewicht te hebben dan de groep die suikerwater dronk. Bij hen ging namelijk het signaal “genoeg” niet aan. Daarnaast is de ene zoetstof de andere niet… stevia is natuurlijk, maar heeft wel hetzelfde verstorende effect op de hersenen. Aspartaam heeft veel stof doen opwaaien en er is veel over geschreven.

Op wikipedia staat onder andere: “Aspartaam is een controversieel onderwerp. Er zijn vele websites die de onderzoeken naar de veiligheid van aspartaam door zowel de FDA als de producenten van aspartaam in twijfel trekken of ronduit vermelden dat ze vervalst zijn. Er is een groot aantal bijwerkingen van aspartaam door consumenten gemeld bij de FDA, zoals o.a. hoofdpijn en migraine, smaakverlies, oorsuizingen, duizelingen, misselijkheid en vele andere (dit kan te wijten zijn aan de grote persaandacht met betrekking tot mogelijke gevaren van aspartaam).”

Het is voor iedereen raadzaam voorzichtig te zijn met producten waar zoetstoffen, en met name aspartaam, inzitten. Voor kinderen is extra alertheid aan te raden, want omdat zij kleiner zijn heeft eenzelfde hoeveelheid een sterker effect!

Wees ook alert in de supermarkt, als er groot op producten staat “bevat geen suiker!”. Kijk dan goed hoe het wel gezoet is… honing, vruchtensap, of….?! Soms is een beetje suiker minder erg dan de vervanger ervan. Als je zoetjes gebruikt om minder calorieën binnen te krijgen en af te vallen, kijk dan ook nog eens naar mijn andere blog over afvallen…

Op http://www.gezondnu.nl/tips/ervaringen/artikel/1603/congres-de-obesitas-epidemie staat een congresverslag van mij.

Wat voor koolhydraten eet jij?

Hoe het aantal en soort koolhydraten in onze voeding bijdraagt aan onze gezondheid.

Wist je dat veel mensen een onevenwichtige balans in hun dagelijks voedingspatroon hebben? Idealiter bestaat het menu voor ongeveer 1/3 uit koolhydraten, 1/3 uit eiwitten en 1/3 uit vetten. Bij de meeste mensen zal met name het aandeel koolhydraten veel groter zijn! Deze zitten namelijk in groente, fruit, granen, brood, aardappelen, rijst, pasta…  En met name van die laatste vier eten we onevenredig veel.

Natuurlijk heeft ons lichaam koolhydraten nodig, die leveren immers energie! De snelle koolhydraten (suikers, koeken, snoep, witbrood, witte rijst en pasta) zorgen voor een snelle toename van het bloedsuikergehalte en een snelle beschikbaarheid van energie. Het nadeel is, dat we deze energie maar kort tot onze beschikking hebben: De alvleesklier gaat namelijk hard aan het werk (insuline produceren) om het bloedsuikergehalte weer te laten dalen. Hierdoor daalt ook je energietoevoer en krijg je weer trek/ben je vermoeid, waardoor je wat snackt en de bloedsuikerspiegel weer stijgt.

Teveel schommelingen in de bloedsuikerspiegel leiden tot overbelasting van de alvleesklier met als risico dat de alvleesklier minder goed gaat functioneren, en tot een afname van energie, verminderde concentratie en een toename aan gewicht.

Realiseer je dat het lichaam ook uit eiwitten en vetten energie aanmaakt en dat deze energie weliswaar langzamer ter beschikking komt, maar ook langer aanhoudt. Het heeft dus een hoger rendement! Voeding die een evenwichtiger verdeling bevat, levert de energie gelijkmatiger waardoor je èn minder behoefte krijgt aan tussendoortjes, èn een stabielere bloedsuikerspiegel houdt.

Probeer elke dag een aantal vaste eetmomenten te hebben en tussendoor niet teveel te snoepen; zeker niet iets met snelle suikers! Denk ook eens aan een gezond tussendoortje:

• Mandarijn
• Appel
• Tomaatje
• Komkommer
• Gemengde noten
• Gedroogd fruit

Daarnaast is het verstandig om, wanneer je brood of pasta eet, volkoren producten te nemen omdat die minder snelle suikers bevatten dan witmeel producten. Als het lukt, laat dan de extra koolhydraten (brood, pasta, crackers) weg bij één maaltijd per dag. Zorg wel dat je voldoende energie binnenkrijgt. Een goed ontbijt is bijvoorbeeld magere yoghurt met veel vers fruit en verschillende noten (walnoten, hazelnoten, cashewnoten, amandelen) en zaden (pompoenpitten, zonnebloempitten). Eet smakelijk!

 NB een aardig artikel over de stof fytinezuur die voorkomt in brood lees je hier: http://www.vitaal.nl/articles/view/zuurdesembrood_is_veel_gezonder/

Heb je bij je goede voornemens voor 2011 “afvallen” (na de feestdagen) staan?

Wist je dat vet niet de grootste dikmakende factor is? En dat vet weglaten uit je menu niet het gewenst is en zelfs een averechts effect heeft?

Als eerste wil ik benadrukken dat we vetten nodig hebben! Elke cel in ons lichaam is omgeven door een celwand en deze bestaat grotendeels uit vet. Omega 3 vetzuren (uit vette vis als zalm, tonijn, makreel en haring) spelen hierbij een hoofdrol. Daarnaast maakt ons lichaam uit vetten onder andere hormonen (o.a. ons anti-stress hormoon cortisol, geslachtshormonen en vitamine D). Het gaat hierbij natuurlijk om goede vetten uit vis, biologische vlees, olijfolie en noten (en niet de vetten uit chips, koek en gefrituurd eten…).

 Wat veel mensen niet weten is, dat het teveel aan koolhydraten dat wij eten wordt omgezet in vetcellen (en dan met name buikvet). Dus wanneer je meer koolhydraten (snelle energie) inneemt dan dat je verbruikt (bewegen!) slaat je lichaam de rest op als vet. Dit geldt extra voor de snelle koolhydraten (witbrood, witte pasta en rijst).

Als je wilt afvallen is het belangrijk dat je voldoende eet! Dit klinkt tegenstrijdig, maar blijkt logisch: wanneer je minder calorieën gaat eten dan je verbruikt, dan schakelt je lichaam over in de “spaarstand”. Met de beschikbare hoeveelheid energie wordt zuinig aangedaan, er is schaarste! Ga je vervolgens weer de normale hoeveelheid calorieën eten, dan neem je snel toe in gewicht en je kunt zelfs zwaarder worden dan voor het dieet: je lichaam is nog steeds spaarzaam met energie en legt een voorraad aan om voorbereid te zijn op een nieuwe periode van schaarste. Het zogenaamde jojo-effect treedt op!

Voldoende eten betekent: voldoende calorieën innemen, maar met een gezonde basis. Veel groente en fruit, noten en zaden, vis, ei, vlees en matig met brood en pasta. Idealiter laat je deze één of twee maaltijden per dag weg. Bij de lunch kun je het brood vervangen door een voedzame soep en een salade met noten en ei bijvoorbeeld. Neem dan een lekker grote portie zodat het goed vult!

Daarnaast de extra’s vervangen: geen suiker, koek, snoep, cake of andere zoetigheden maar ook geen crackers met kaas of chipjes. Wel groente, fruit, nootjes, gedroogd fruit of een klein stukje pure chocolade (minimaal 70% cacao).

Tenslotte is het heel belangrijk om meer te bewegen, dan verbruik je meer! Wandelen, fietsen, hardlopen en zwemmen. Met de voorjaarstemperaturen van nu geen excuus meer, dus lekker naar buiten en veel lichamelijke activiteit!

Wat is vitaliteit en hoe word je vitaal?

Er bestaan verschillende visies en definities van vitaliteit: Vitaliteit is levenskracht (vita betekent leven).  Het is beweeglijkheid, een gezonde lichamelijke conditie, of een combinatie van gezondheid en een beleving van succes en geluk. 

Voor mij houdt vitaal zijn in dat ik lekker in mijn vel zit, energiek opsta en de gehele dag over voldoende energie beschik, dat ik positieve gedachten heb en mijn mentale turbo aanstaat maar zichzelf niet voorbijholt (“malen”, ken je dat?). Dat ik problemen zie als een uitdaging, een berg die, eenmaal overwonnen, een prachtig uitzicht biedt…

Een aantal van de aspecten die een rol spelen bij het verkrijgen en behouden van vitaliteit:

 1)      Gezonde voeding.

2)      Mentale balans

3)      Fysieke activiteit

4)      Sociaal emotionele balans

5)      Spirituele balans

Voeding

Er wordt wel eens gezegd: je bent wat je eet… waarschijnlijk zit daar meer waarheid in dan je in eerste instantie denkt.

Je zou ons lichaam kunnen vergelijken met een auto en onze voeding met brandstof, sproeivloeistof en olie. Het is belangrijk te zorgen voor voldoende brandstof, anders loopt de tank leeg… daarbij is het zorgen voor de juiste brandstof van belang, anders kun je alsnog problemen krijgen. Vetten (olie) zijn belangrijk, maar te weinig, teveel of de verkeerde soort leidt tot haperen. Kortom, zorg voor voldoende, gevarieerde voedingsstoffen.

Mijn komende blogs focussen met name op voeding, en wat voedingsstoffen eigenlijk doen in ons lijf. Ook bespreek ik de relatie tussen tekorten aan bepaalde voedingsstoffen en het ontstaan van klachten. Hierbij geef ik graag een quote van Prof. Dr. F. Muskiet: “je bent wat je eet, maar moet weer worden wat je at”. Hij bedoelt hiermee dat ons huidig eetpatroon niet bijdraagt aan onze vitaliteit, en we meer zouden moeten eten zoals de oermens vroeger at. (lees meer hierover in mijn blog “Hoeveel (of: hoe weinig) wij verschillen van de oermens!” die een van de komende weken verschijnt!)

Mentaal

Onze mentale weerbaarheid heeft invloed op ons welbevinden. Hierbij gaat het erom hoe je omgaat met (onverwachte) situaties van buitenaf. Kun je je wensen aangeven, grenzen stellen, flexibel omgaan met veranderingen? Veranderingen leiden vaak tot stress, zeker als we ze zelf niet in de hand hebben. En stress ondermijnt ons fysieke en mentale gestel. Als je vitaal bent, sta je in je eigen kracht, geef je goed je grenzen aan en kun je goed omgaan met onverwachte situaties. Ze brengen je niet uit je evenwicht.

Een interessant artikel over mentale weerbaarheid en de relatie tot stress en burnout van Rob van der Ven en Siebo Hakse lees je hier: http://www.menscentraal.nl/Mentale_weerbaarheid_stijgende_werkdruk_kan_tot_burn-out_en_depressies_leiden.html

Fysiek

Om met een open deur te starten: we bewegen te weinig! Op een enkeling na misschien, leiden we allemaal veel meer een zittend leven dan waar ons lichaam behoefte aan heeft. We zijn zogenaamde diplomaten geworden die zitten achter het bureau, in de auto, bus of trein en op de bank. Elke dag bewegen bevordert onze vitaliteit, omdat we door meer beweging meer zuurstof binnenkrijgen (nodig voor ontelbare celprocessen!) en onze energiefabriekjes (mitochondriën) extra worden geactiveerd, waardoor we over meer energie kunnen beschikken. Beweging zorgt voor extra doorbloeding, waardoor alle weefsels een betere aanvoer van voedingsstoffen en afvoer van afvalstoffen hebben. Ook ons lymfestelsel (afweer) wordt geactiveerd door beweging. Vitale mensen bewegen regelmatig gemiddeld tot bovengemiddeld. Om weer met de auto een vergelijking te maken: rust roest…

Sociaal/emotioneel

Onze gevoelens spelen een grote rol bij het ervaren van vitaliteit. Mensen met negatieve emoties als depressie, angst, woede, neerslachtigeheid of onzekerheid voelen zich vaak minder vitaal dan in de periode dat zij die gevoelens niet hebben. Deze gevoelens horen erbij en kunnen ook een plek krijgen; maar als ze langere tijd de boventoon blijven voeren, zit je minder lekker in je vel. Positieve emoties als blijdschap, vreugde, enthousiasme, liefde versterken het vitaliteitsgevoel.

Daarnaast is het heel belangrijk om een sociaal netwerk te hebben. Verschillende onderzoeken wijzen uit, dat het krijgen van steun door gezin, familie, vrienden, buren en/of collega’s de gezondheid bevordert. 

Spiritueel

Mediteren, mindfulness, yoga… termen die steeds minder als ‘zweverig’ worden bestempeld vandaag de dag. Steeds meer mensen ervaren de voordelen van in het hier en nu bezig zijn in plaats van bij elke taak aan andere dingen te denken (mindful), het verkrijgen van ontspanning door inspanning en de juiste adem (yoga) of het even helemaal in stilte/in zichzelf verkeren (mediteren).

Voor 2011 wens ik iedereen veel vitaliteit en inspiratie toe!

Nieuwjaar

Ik wens iedereen een goede jaarwisseling en een gezond & vitaal 2011!

Elsewine

Vitaliteit

Vanaf januari 2011 komen hier blogs over vitaliteit, stress en voeding!

Ik ben nu bezig met de voorbereiding van de blogs, van voeding tijdens de feestdagen en neem na veel drukke en stressvolle dagen ook even rust tijdens de kerstdagen.